Qyteti shtrihej në
buzë të detit si një anije e ankoruar në të thatë. Njerëzit që lëviznin në të
lart e poshtë gjithë ditën të jepnin përshtypjen se ishte një anije në
rregullim e sipër dhe që shumë shpejt do të fillonte udhëtimin. Ajo që e intrigonte
Gentin.K në mendimet e tij ishte se ç’udhëtim do të fillonte ai qytet i
çuditshëm në të cilin ai kish rreth tre vjet që jetonte dhe akoma nuk ishte
përshtatur.
Genti.K nuk mund
ta fshihte faktin që qyteti i shtirë në vijën bregdetare i kish shërbyer si stacioni i fundit i një jete endacake deri
diku të pakuptimtë me ndërrimet e shpeshta të vendndodhjes, gjithnjë duke
menduar se në çdo stacion të ri do të gjente vetveten,por në fakt skish ndodhur
aspak ashtu. Atë e kish tërhequr emri i vjetër i qytetit që tingëllonte si
letër kalk dhe përnjëherësh në mendjen e tij kish vizatuar një imazh të bardhë
të qytetit, pa krye por në formën e një shpendi që kish hapur krahët në të dyja anët e horizontit.
Qe zhgënjyer kur
kish parë që në vend të arkitekturës së zakonshme të qyteteve mesdhetare kish
parë një modernizëm banal, të ilustruar në hotele të shumtë shumëkatëshe buzë
detit që si të uritur lëshonin hije përdëlluese në pritje të sezoneve
turistike. Nuk ka asnjë lidhje me qytetin e lashtë që kish krijuar kolonitë e hershme
qytetëruese gjithandej nëpër Mesdhe kish përsiatur me vete Genti.K. Madje atij
i qe dukur i krahasueshëm me qytetin e vendlindjes së vet prej të cilit ai qe
“arratisur” në një ditë të nxehtë korriku me mendimin e mbrapshtë për të mos u kthyer
më. “Të gjitha qytetet janë shpella ciklopësh prej të cilëve duhet të dish të
arratisesh” i pëlqente të përsëriste me vete, sa herë që ndërronte vendbanim.
E para gjë që i ra
në sy, kur u vendos në qytetin e ri ishin plazhet e shumtë të shpërndarë gjithandej
në qytet ku mund te harrakasje tërë ditën e mbetur pas orarit të punës derisa
syri i diellit si një sy ciklopi, të shuhej ngadalë nën “trarin” e ndezur të
muzgut që binte gjithandej. Gentit.K i pëlqente ky imazh që kish gjetur për
perëndimin e diellit dhe sa herë dëshironte të përsiaste ndryshe, murmuriste
një dialog, ku pyetjes së Ciklopit-diell se kush ishte, i përgjigjej “Askushi”,
Askushi”. Në fakt edhe pse i pëlqente shpesh herë të luante me fantazinë e tij,
ky imazh ishte ai që e shqetësonte më
shumë.
I dukej krejt e kotë gjendja
e tanishme,bisedat e përditshme për ngritje rroge, ankthi i pafund i
punës,ecejaket e pakuptimta rreth e rrotull. Edhe pse ndonjëherë përpiqej t’i
mbushte mendjen vetes se çdo gjë ishte mirë, se tani bënte një jetë bohemi,
rutina e përditshme kokëfortësish e kthente me këmbë në tokë dhe e bënte të shqiptonte
me zë të lartë, jam Askushi, Askushi.
E gjithë kjo
gjendje kish zgjatur tre vjet pambarimisht si një kohë ciklike pafund, aq sa i
kish dyshuar nëse stinët ndërroheshin apo jo, derisa në një mbas dite Korriku
ai kish parë diçka të veçantë që e kish shkundur të tërin. Ndërsa rrinte
shtrirë në shezlong kishte hedhur sytë nga deti. Andej bashkë me shkumën e
bardhë ose më mirë të thuash si prej saj, ishte shfaqur një grua me flokë
biondë që me krahët lart, duke u ngritur në majë të gishtave kish bërë një
kërcim të shpejt shumë të ngjashëm me atë që Genti.K kish parë sa e sa herë në
fëmininë e tij në ekranet e lodhura të së mërkurave që transmetonin Liqenin e
Mjellmave” .
Genti.K qe hutuar
një çast nga magjepsja, pastaj e kish kundruar sërish duke mos dashur të humbë
asnjë detaj. Gruaja rreth të 30 me trupin e drejtë të një balerine kish rendur
drejt shezlongut të saj duke shpërhapur një aurorë të tillë drite aq sa Genti.K
e kish ndjerë dhe në frymëmarrje. I ishin dukur të kota fantazirat rreth miteve
të lashta dhe vet e kish kuptuar njëqind për qind atë grekun antik që diku në
një breg të Qipros kish parë lindjen e Afërditës.
Afërdita e tij nuk ishte e përkryer,madje s’mund të kishte asgjë të përbashkët me atë skulpturën
e famshme të Milosit që Genti K e kish admiruar aq shumë kur e kish parë në
katalogë, por ajo ishte e barabartë në atë ndjesi përdëllimi midis ndjenjës,
admirimit dhe madhështisë që vet perëndesha e dikurshme mund të ndillte.
Ai qe përhumbur në
atë vizion të çuditshëm që kish kthyer sërish në trurin e tij atë gjendjen
dyste, syreale ku forma të ndryshme të realitetit përktheheshin në forma të
tjera duke e humbur “mjellmën” nga sytë. Kish vështruar rreth e përqark por
skish mundur ta shquante gjëkundi. Nën terrin që kish filluar të binte ai qe
kthyer në shtëpinë e vet. Aty nën dritën
e abazhurit dhe me shkumën e bardhë e kërcimin e saj në kokë kish hedhur në
letër të bardhë shumë skica të trupit aq të dëshiruar që kish parë buzë detit.
Genti.K nuk ishte
shquar kurrë për piktor, madje mund të thuhej se ai me shumë zor mund të
pikturonte një fytyrë njerëzore, por atë natë ai vizatoi me dhjetëra skica dhe
dora i shkruante si rrallëherë vargje që shoqëronin si diçitura vizatimet.
Ai ndjeu një rigjallërim të gjithë vetes
ato ditë. Një flakë përdëlluese që e rimbushte të tërin dhe që pasqyrohej qartë
në fytyrën e vet, sytë e së cilës kishin filluar në gjendje ankthi të kërkonin
mjellmën. Genti.K nuk ishte hedonist, jo në atë gjendje as që mund të
përfytyronte qoftë dhe një bashkim ideal me të. E vetmja gjë që dëshironte
ishte të shkëmbente dy fjalë dhe ti thoshte “faleminderit”.Kërkonte ta
falënderonte për atë gjendje rregulluese që i kish ndezur në shpirt dhe atë rrokopujën
e çuditshme që i krijonte një ekstazë admiruese për të jetuar.
E gjeti fare
rastësisht në një nga rrugët e ngushta të qytetit të mbushur plot me dyqane në
të dyja anët e saj. I pa sërish flokët biondë që vezullonin nën dritën e
diellit dhe kuptoi përnjëherësh që ishte ajo, nga ajri i çuditshëm që filloi të
thithte. Iu afrua përbri dhe i foli “Lebjet, Lebjet”. Kjo ishte fjala e vetme që
iu kujtua nga gjuha të cilën Genti.K besonte se ajo duhej të fliste. Dëgjimi i
lajmeve nuk paskësh qenë kot së koti sepse siç dukej të hynte ndonjëherë në punë.
Lebjet do të thoshte mjellmë dhe Genti K. e kish dëgjuar në televizion fill pas
rrëzimit me avion të politikanit rus Aleksandër Ljebet.
Ai nuk ishte
gabuar sepse ajo u kthye përnjëherësh dhe me një fytyrë që Genti.K mund të
betohej se s’kishte parë më të bukur i foli në gjuhën e saj. Fjalët ishin
rrokullisur shpejt njëra pas tjetrës dhe Genti.K në atë marramendje kish
arritur të shpjegonte se nuk fliste gjuhën e saj por se thjesht donte t’i
thoshte se ajo ishte një mjellmë e mrekullueshme dhe si për t’i vërtetuar
fjalët e tij kish nxjerrë fletoren me dhjetëra skica e vargje që mbante me
vete. Ajo qe hutuar një çast pastaj kish buzëqeshur kur kish parë përbri
vizatimeve fjalën “Ljebet”.
Kaq kish mjaftuar
të thyhej ai akulli i njohjes së parë dhe shumë shpejt e kishin parë veten të
ulur në një kafene buzë detit. “Lebjeta”, emrin e vërtetë edhe pse Genti.K e
dëgjoi kurrë nuk e mbajti mend, kish qenë balerinë në një teatër provincial të
distriktit të Moskës.
Historia e saj ishte e njëjtë si e gjithë vendeve të
Lindjes, në periudhën e re askush nuk sponsorizonte për kulturën dhe shpejt e
kish parë veten pa punë. Një mundësi emigrimi i ishte shfaqur në horizont dhe “Lebjeta”
dinamike dhe e zhdërvjellët siç ishte nuk kish mënuar ta rrokte dhe të fillonte
jetën në të njëjtin vend ku dhe Genti.K kish rendur si i “marrë” për të filluar
një jetë të re.
“Vendi im është i
ftohtë i mbushur gjithë borë dhe akull-i kish thënë Lebjeta, “dhe tërë jetën
time kam admiruar Mesdheun që me diellin e tij
të përjetshëm dhe blunë fantastike të detit duket sikur të çliron energji të fjetura në
trup. Jo më kot”-kish vazhduar ajo, “mitologjia më e bukur në botë ka nisur në
këto brigje”.Të tillë e ndjeva veten kur improvizova Mjellmën e Çajakovskit,-si
një figurë mitologjike e dalë nga deti i harresës së ish-artit tim.
- “Dhe ia dole mbarë
për bukuri”-i kish thënë Genti.K duke iu afruar ngadalë dhe puthur në flokët e adhurueshëm.
Ai kish pritur një reagim kundërshtimi, ndoshta ndonjë ngritje të beftë që do i
jepte fund çasteve “magjike” –siç i kish quajtur më vonë, por “Lebjeta” i ishte
ngjeshur pranë dhe atëherë kishin filluar të putheshin pambarimisht. “Ishte e
pamundur të rezistoja” i kish rrëfyer më vonë “Lebjeta”, “më dukej sikur kisha
gjetur shpirtin tim binjak dhe s’doja të të humbja me asgjë në botë”.
Kishin qenë të
pandarë për gjashtë muaj. Shpeshherë në shtëpinë e Gentit.K ku kalonin pjesën
më të madhe të kohës,pas çasteve të këndshme të dashurisë, ai i tregonte
synopse të ëndrrave-tregime, të cilat ajo e
ngazëllyer i kthente në pantomima kuptimplote. Genti K qe ndjerë shumë i
lumtur dhe nuk mund të gjente fjalë që të përkufizonin gjendjen ne tij. Ishte i
mbushur gjithë entuziazëm për jetën dhe dëshirë për të krijuar. Të njëjtën gjë
ndjente dhe “Lebjeta” e cila dukej sikur nuk ecte më në rrugë por fluturonte.
Gjithsesi lumturia
e tyre nuk ishte e thënë të vazhdonte gjatë. Mesa duket ajo teoria e lashtë
lindore për luftën midis së mirës dhe së keqes që qeveriste botën dhe që të cilën
Genti.K nuk e kish besuar kish qenë e vërtetë, ekzistonte dhe jepte rrufeshëm
ndikimet e saj aty ku nuk e prisje. Kësaj radhe e keqja kish trokitur në portën
e lumturisë së tyre në formën juridike, i quajtur ligj anti-emigracion.
Një ditë të zakonshme
“fshese”-kështu i thërrisnin operacionet policore për emigrantët pa dokumente
të rregullta, “Lebjetën” e kishin arrestuar për ta kthyer në vendin e vet.
Genti K. qe tronditur pa masë dhe kish rendur në stacionin e policisë ku i
mbanin njerëzit tumbës, njëri mbi tjetrin. U këshillua shpejt me një avokat dhe
e vetmja zgjidhje ishte martesa të cilën Genti K. e afroi përnjëherësh vetëm e
vetëm që ta kish “Lebjetën” sërish në krahët e vet.
Çuditërisht, ajo
skish pranuar dhe pas një bisede me avokatin, me sytë e mbushur me lot i kish
kërkuar të mos e pyeste për asnjë gjë dhe ti premtonte se ai do vazhdonte të
fluturonte në qiejt pafund të fantazisë së vet. Genti K qe nervozuar kish folur
gjithë ato fjalë pakuptim për të cilat më vonë i kish ardhur aq rëndë por ajo
s’qe thyer dhe ndërsa hipte në autobusin që e çonte në aeroport së bashku me
patriotët e vet i kish pëshpëritur “Fluturo,fluturo” –fjalën që i thoshin njëri-tjetrit
sa herë që dëshpërimi i mbyste dhe pastaj rrëmbeheshin nën flakën e krijimit,
ai me tregimet e veta dhe ajo me lëvizjet gjithë delikatesë që i shndërronin
ato në pantomima të adhurueshme baleti.
Genti.K i dëshpëruar
kish parë autobusin që zhdukej dhe kish mbetur i nemitur derisa zëri i avokatit
e kish shkundur të tërin.
“Ajo ishte e martuar
bir, dhe kish një fëmijë në vendin e vet
kështu që nuk mund të martohej sërish pa u divorcuar. Genti K. qe trishtuar pa
masë , jo pse “Lebjeta” s’i kish treguar të vërtetën por sepse e kish kuptuar që
e kish humbur përgjithnjë.
“Lumturia nuk
zgjat kurrë një shekull” i qe kujtuar një shprehje që dikur i ishte dukur idiote
por tani i dukej më së e vërtetë. Iu duk
sikur së bashku me ‘Lebjetën” po i ikte dhe jeta gjithë hare që kish jetuar në
këto gjashtë muaj të paharrueshëm. Solli ndërmend sërish momentet e fundit të
ndarjes me “Lebjetën” dhe si në një retrospektivë iu faneps sërish pantomima më
e dashur që ajo improvizonte ajo e yllit të këputur nga qielli. Genti.K. nuk
ishte i sigurt nëse ajo e kish improvizuar apo jo kur ishin ndarë tek autobusi
por i erdhi mirë që ta mbante si kujtim, si një rubin të çmuar atë imazh të shndritshëm
arti.
Në netët e gjata
të dimrit, kur nata pllakoste gjithandej si një ujkonjë e verbër dhe kur ai
ndihej më tepër se kurrë vetëm dhe anonimati rrekej ta thithte të tërin,
kujtonte një krah pulëbardhe, një mjellmë, shaminë e bardhë të “Lebjetës” të
harruar në dhomë dhe sërish i jepte krah atyre ëndrrave të bukura të tij.
Në
verën që erdhi, ndërsa rrinte si zakonisht shtrirë në shezlong buzëdetit duke u
çlodhur pas orareve të zgjatura të punës dhe priste të lozte atë lojën
kukafshehtazi me Diellin-Ciklop, pyetjes se kush ishte nuk i përgjigj më me atë
fjalën ndrydhëse “Askushi” që i përgjigjej më parë, por shqiptoi me vete: “Jam
Genti.K , emigrant shqiptar i mbushur gjithë ëndrra që më ngazëllejnë të
gjithin”
1 comment:
shume e bukur dhe mallengjyese
Post a Comment